Verouderde batterijen zijn een onopgemerkte maar steeds grotere bedreiging voor zowel huishoudens als bedrijven. In Nederland zijn jaarlijks duizenden incidenten met defecte batterijen gemeld, waarvan een deel direct leidt tot branden, explosies of zelfs dodelijke ongelukken. De meeste schade ontstaat niet door de batterij zelf, maar door de brandstof die uit de batterij ontsnapt wanneer deze verouderd is of defect raakt. Een van de meest voorkomende oorzaken is lithium-ion-batterijen in mobiele apparaten, laptops en zelfs auto’s, die na enkele jaren gebruik hun veiligheidsgaranties verliezen. Volgens het lees meer, zijn sinds 2018 meer dan 12.000 incidenten met lithiumbatterijen in Nederland geregistreerd, waarvan 30% direct een brand veroorzaakte.

Lithium-ion-batterijen zijn ontworpen om een levensduur van 3 tot 5 jaar te hebben, maar in de praktijk gaan ze vaak veel sneller kapot. Dit komt onder andere door de temperatuur, die de chemische reacties versnelt, of door overladen, waardoor de batterij zichzelf verhit. Een voorbeeld hiervan is het incident met een Samsung Galaxy Note 7 in 2016, waarbij 400.000 apparaten teruggeroepen moesten worden. De schade aan de apparaten en de branden die hieruit ontstonden kostten miljarden euro’s aan herstel en compensaties. In Nederland zijn dergelijke gevallen zeldzamer, maar de gevaren zijn even groot. Een verouderde batterij in een laptop kan bijvoorbeeld een brand veroorzaken die de gehele kamer in de vuur stopt, met gevolgen voor zowel de eigenaar als zijn omgeving.

Wat veel mensen niet weten, is dat er een verschil is tussen een batterij die fysiek defect is en een batterij die verouderd is. Een defecte batterij kan bijvoorbeeld een kortsluiting veroorzaken door een beschadigde isolatie, terwijl een verouderde batterij minder energie kan leveren en zichzelf opwarmt wanneer hij niet volledig geladen is. Beide situaties kunnen leiden tot gevaarlijke situaties. Een van de meest voorkomende symptomen van een verouderde batterij is een langzame afname van de levensduur, zelfs wanneer de batterij nog steeds functioneert. Dit kan leiden tot overbelasting, omdat de apparaten proberen om voldoende energie te leveren. Een voorbeeld hiervan is een laptop die na enkele jaren gebruik steeds vaker afvalt, terwijl de batterij nog steeds 80% van zijn capaciteit heeft.

Om verouderde batterijen te voorkomen, is het belangrijk om regelmatig te controleren of de batterij nog veilig is. Een eenvoudige test is om de batterij te laden tot 100% en vervolgens te laten afnemen tot 0%. Als de batterij na enkele uren al een temperatuurverschil van meer dan 5 graden Celsius toont, is het tijd om hem te vervangen. Daarnaast is het belangrijk om de batterij niet te overladen en niet te ongeladen te laten staan. Een andere belangrijke maatregel is om de batterij op een koele plaats op te slaan, wanneer hij niet in gebruik is.

De overheid heeft al verschillende maatregelen genomen om de veiligheid van batterijen te verbeteren. Zo zijn er nieuwe wetten ingevoerd die verplicht stellen dat batterijen een veiligheidslabel moeten hebben, en dat fabrikanten verantwoordelijk zijn voor de veiligheid van hun producten. Daarnaast zijn er verschillende initiatieven om batterijen terug te nemen en te recyclen, zodat de materialen opnieuw gebruikt kunnen worden. Een voorbeeld hiervan is het programma “Batterijrecycling Nederland”, dat samen met de overheid en de industrie werkt aan een efficiëntere en veiligere recycling van batterijen.

De gevaren van verouderde batterijen zijn niet alleen beperkt tot huishoudelijke apparaten. Ook in de auto-industrie zijn er al gevallen bekend van defecte batterijen die branden hebben veroorzaakt. Een voorbeeld hiervan is de incidenten met Tesla Model 3, waarbij enkele auto’s brandden na een update van het besturingssysteem. Deze gevallen hebben geleid tot een verbetering van de veiligheidsstandaarden voor batterijen in auto’s, maar ze tonen ook dat de gevaren niet beperkt zijn tot kleine apparaten.

• Sinds 2018 zijn in Nederland meer dan 12.000 incidenten met lithiumbatterijen gemeld, waarvan 30% een brand veroorzaakte.
• Een verouderde lithium-ion-batterij kan branden veroorzaken door overbelasting, kortsluiting of chemische reacties.
• De levensduur van een lithium-ion-batterij is vaak korter dan de garantieperiode van 3 tot 5 jaar.
• Een temperatuurverschil van meer dan 5 graden Celsius tussen de binnen- en buitenkant van de batterij kan een teken zijn van overbelasting.
• In 2016 werd 400.000 Samsung Galaxy Note 7’s teruggeroepen vanwege brandgevaar.